6 XII 1919, Przerów (Morawy) — 27 I 1945, KL Fürstengrube

POWRÓT

PL  |  DE  |  ENG  |  UKR

Biografia

Pianista, kompozytor, pedagog. Otrzymał stypendium Królewskiej Akademii Muzycznej w Londynie, ale ustawy antyżydowskie uniemożliwiły mu wyjazd. Organizował życie kulturalne w getcie w Terezinie (Theresienstadt).

Urodził się 6 grudnia 1919 r. w Przerowie na Morawach. Talent muzyczny przejawiał od najmłodszych lat. Pierwsze nauki pobierał u Růženy Kurzovej, a następnie w Pradze w klasie mistrzowskiej Viléma Kurza. Kolejnym etapem były studia w konserwatorium, w klasie fortepianu u Aloisa Háby. Był też studentem Uniwersytetu Karola, gdzie studiował filozofię i muzykologię. Kiedy wszystkie uczelnie wyższe w Protektoracie Czech i Moraw zostały zamknięte, dalej uczęszczał na prywatne lekcje.

Występował pod pseudonimami, ponieważ występy żydowskich artystów były zakazane. W 1940 r. uzyskał stypendium Królewskiej Akademii Muzycznej w Londynie, jednak ustawy antyżydowskie zniweczyły jego realizację. Jest twórcą m.in. Divertimento, oktetu na instrumenty dęte, utworu kluczowego w jego karierze muzycznej, ekspresyjnego, oddającego atmosferę polityczną tamtych czasów i inspiracje artystyczne autora.

Do getta w Terezinie (Theresienstadt) został deportowany w grudniu 1941 r., gdzie od początku koncertował wspólnie z innymi przebywającymi tam muzykami, m.in. Pavlem Haasem i Viktorem Ullmannem. Grał koncerty jako członek tria i kwartetu fortepianowego. Występował ponadto wielokrotnie jako pianista solowy. Nie przestawał również komponować. To właśnie w czasie pobytu w getcie stworzył muzykę na kwartet smyczkowy i trio smyczkowe, a także sonaty fortepianowe. Swój czas w getcie poświęcał również nauczaniu sierot. W październiku 1944 r. został wywieziony do KL Auschwitz-Birkenau, a następnie do podobozu Fürstengrube, gdzie zginął w styczniu 1945 r.


Trio na skrzypce, altówkę i wiolonczelę

Skrzypce: Marcin Markowicz
Altówka: Monika Młynarczyk
Wiolonczela: Jan Skopowski

Film: Piotr Bartos
Dźwięk: Maciej Marchewka (Tibo Sound)

Nagranie z koncertu w Synagodze Pod Białym Bocianem we Wrocławiu, 9 listopada 2016.

Madrigal

Napisane w Theresienstadt w 1942.
Skany partytury podarowane na wystawę przez Terezin Memorial.

Kompozycja na fortepian i głos nr 2

Napisana w 1934 w Pradze do słów Otokara Březiny.
Skany partytury podarowane na wystawę przez Terezin Memorial.

Zdjęcie Gideona Kleina, Louisa Weinbauma, Heiniego Tausiga, Fredy’ego Marka Karela Fröhlicha
JMP Photo Archive, Neg. No. 081.570

Właścicielem i posiadaczem praw autorskich do materiałów graficznych jest Muzeum Żydowskie w Pradze.

Pianista, kompozytor, pedagog. Otrzymał stypendium Królewskiej Akademii Muzycznej w Londynie, ale ustawy antyżydowskie uniemożliwiły mu wyjazd. Organizował życie kulturalne w getcie w Terezinie (Theresienstadt).

Urodził się 6 grudnia 1919 r. w Przerowie na Morawach. Talent muzyczny przejawiał od najmłodszych lat. Pierwsze nauki pobierał u Růženy Kurzovej, a następnie w Pradze w klasie mistrzowskiej Viléma Kurza. Kolejnym etapem były studia w konserwatorium, w klasie fortepianu u Aloisa Háby. Był też studentem Uniwersytetu Karola, gdzie studiował filozofię i muzykologię. Kiedy wszystkie uczelnie wyższe w Protektoracie Czech i Moraw zostały zamknięte, dalej uczęszczał na prywatne lekcje.

Występował pod pseudonimami, ponieważ występy żydowskich artystów były zakazane. W 1940 r. uzyskał stypendium Królewskiej Akademii Muzycznej w Londynie, jednak ustawy antyżydowskie zniweczyły jego realizację. Jest twórcą m.in. Divertimento, oktetu na instrumenty dęte, utworu kluczowego w jego karierze muzycznej, ekspresyjnego, oddającego atmosferę polityczną tamtych czasów i inspiracje artystyczne autora.

Do getta w Terezinie (Theresienstadt) został deportowany w grudniu 1941 r., gdzie od początku koncertował wspólnie z innymi przebywającymi tam muzykami, m.in. Pavlem Haasem i Viktorem Ullmannem. Grał koncerty jako członek tria i kwartetu fortepianowego. Występował ponadto wielokrotnie jako pianista solowy. Nie przestawał również komponować. To właśnie w czasie pobytu w getcie stworzył muzykę na kwartet smyczkowy i trio smyczkowe, a także sonaty fortepianowe. Swój czas w getcie poświęcał również nauczaniu sierot. W październiku 1944 r. został wywieziony do KL Auschwitz-Birkenau, a następnie do podobozu Fürstengrube, gdzie zginął w styczniu 1945 r.

6 XII 1919, Przerów (Morawy) — 27 I 1945, KL Fürstengrube

POWRÓT

PL  |  DE  |  ENG  |  UKR