10 XI 1920, Wiedeń — 1 XII 1942, KL Auschwitz-Birkenau

POWRÓT

PL  |  DE  |  ENG

Biografia

Autorka pisanych po niemiecku listów i pamiętników opisujących doświadczenia wojenne w Austrii i Norwegii. Jej zapiski zostały odkryte w latach 90. i opublikowane w 2007 r.

Urodziła się 10 listopada 1920 r. w Wiedniu, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jej ojciec zajmował wysokie stanowisko w austriackiej służbie pocztowej i telegraficznej. Dzięki jego kontaktom udało się w 1939 r. znaleźć dla Ruth schronienie w Norwegii, gdzie bardzo szybko nauczyła się języka norweskiego. Tam poznała Gunvor Hofmo, przyszłą poetkę, z którą się zaprzyjaźniła. Była jedną z modelek norweskiego rzeźbiarza Gustava Vigelanda. Judith, siostra Ruth, zdołała uciec do Anglii. Siostry mimo odległości i trudnej sytuacji utrzymywały ze sobą kontakt, pisząc regularnie listy.

26 listopada 1942 r. Ruth została aresztowana przez norweska policję i tego samego dnia trafiła na statek towarowy SS Donau. Po przybyciu 1 grudnia do KL Auschwitz-Birkenau została od razu poprowadzona do komory gazowej.

Gunvor przechowała własną korespondencję z Ruth oraz pamiętniki pisane przez zmarłą przyjaciółkę w Wiedniu i w Oslo w latach 1933-1942. Norweska poetka podejmowała za życia próby opublikowania zapisków Ruth, ale bezskutecznie. Do publikacji doszło dopiero po śmierci Gunvor. Teksty zostały wydane w 2007 r. pod redakcją norweskiego poety Jana Erika Volda, wraz z listami pisanymi przez Ruth do Judith. Zapiski Ruth opowiadają o pogarszających się warunkach życia społeczności żydowskiej, są ponadto zapisem refleksji nad poczuciem izolacji, wyobcowania i problemem tożsamości. To wreszcie poruszające świadectwo historii młodej kobiety tęskniącej za rodziną. Czytelnicy i krytycy docenili zapiski Ruth jako dokument o wysokiej wartości artystycznej. W 2020 r. postać Ruth została upamiętniona w różnych miastach Norwegii.

O jednym z kolorów („An eine Farbe”)

 

Przekład z języka niemieckiego: Andrzej Słomianowski

 

Opowieść o jednym z kolorów…

Opowieść o jednym z kolorów?

 

Na czerwono będzie krwawił Żyd, gdy go uderzysz.

Głowę na bok skłoni,

nieśmiałymi oczami spojrzy w drugą stronę

i dłonią na płask zetrze krew.

 

I pójdzie dalej, nie odwracając się.

I pójdzie dalej, nie odwracając się.

 

Na czerwono krwawią rany, które otwierasz,

gdy walczysz za ojczyznę,

gdy walczysz o wolność,

gdy walczysz przeciwko bezprawiu.

 

To ni mniej, ni więcej, tylko czerwona strużka,

biegnąca od serca albo od czoła,

wiodąca do miejsca, w które trafiłeś.

Żaden martwy nie zadaje pytań.

Martwy jest niemy.

Po to, abyś ty czuł się bezpiecznie.

 

Na czerwono krwawi ten, który spocznie

w pokoju, położywszy na sobie dłoń.

 

Wycieńczeni szarzy ludzie spadają

z ławek w niewielkich parkach, podczas

gdy z poranionego nadgarstka kapie krew.

I nikt nie powie, iż jesteś winien jego śmierci.

 

Oto opowieść o jednym z kolorów.

Autorka pisanych po niemiecku listów i pamiętników opisujących doświadczenia wojenne w Austrii i Norwegii. Jej zapiski zostały odkryte w latach 90. i opublikowane w 2007 r.

Urodziła się 10 listopada 1920 r. w Wiedniu, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jej ojciec zajmował wysokie stanowisko w austriackiej służbie pocztowej i telegraficznej. Dzięki jego kontaktom udało się w 1939 r. znaleźć dla Ruth schronienie w Norwegii, gdzie bardzo szybko nauczyła się języka norweskiego. Tam poznała Gunvor Hofmo, przyszłą poetkę, z którą się zaprzyjaźniła. Była jedną z modelek norweskiego rzeźbiarza Gustava Vigelanda. Judith, siostra Ruth, zdołała uciec do Anglii. Siostry mimo odległości i trudnej sytuacji utrzymywały ze sobą kontakt, pisząc regularnie listy.

26 listopada 1942 r. Ruth została aresztowana przez norweska policję i tego samego dnia trafiła na statek towarowy SS Donau. Po przybyciu 1 grudnia do KL Auschwitz-Birkenau została od razu poprowadzona do komory gazowej.

Gunvor przechowała własną korespondencję z Ruth oraz pamiętniki pisane przez zmarłą przyjaciółkę w Wiedniu i w Oslo w latach 1933-1942. Norweska poetka podejmowała za życia próby opublikowania zapisków Ruth, ale bezskutecznie. Do publikacji doszło dopiero po śmierci Gunvor. Teksty zostały wydane w 2007 r. pod redakcją norweskiego poety Jana Erika Volda, wraz z listami pisanymi przez Ruth do Judith. Zapiski Ruth opowiadają o pogarszających się warunkach życia społeczności żydowskiej, są ponadto zapisem refleksji nad poczuciem izolacji, wyobcowania i problemem tożsamości. To wreszcie poruszające świadectwo historii młodej kobiety tęskniącej za rodziną. Czytelnicy i krytycy docenili zapiski Ruth jako dokument o wysokiej wartości artystycznej. W 2020 r. postać Ruth została upamiętniona w różnych miastach Norwegii.

10 XI 1920, Wiedeń — 1 XII 1942, KL Auschwitz-Birkenau

POWRÓT

PL  |  DE  |  ENG  | NO |  UKR