10 XI 1920, Wiedeń — 1 XII 1942, KL Auschwitz-Birkenau

POWRÓT

PL  |  DE  |  ENG

Biografia

Autorka pisanych po niemiecku listów i pamiętników opisujących doświadczenia wojenne w Austrii i Norwegii. Jej zapiski zostały odkryte w latach 90. i opublikowane w 2007 r.

Urodziła się 10 listopada 1920 r. w Wiedniu, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jej ojciec zajmował wysokie stanowisko w austriackiej służbie pocztowej i telegraficznej. Dzięki jego kontaktom udało się w 1939 r. znaleźć dla Ruth schronienie w Norwegii, gdzie bardzo szybko nauczyła się języka norweskiego. Tam poznała Gunvor Hofmo, przyszłą poetkę, z którą się zaprzyjaźniła. Była jedną z modelek norweskiego rzeźbiarza Gustava Vigelanda. Judith, siostra Ruth, zdołała uciec do Anglii. Siostry mimo odległości i trudnej sytuacji utrzymywały ze sobą kontakt, pisząc regularnie listy.

26 listopada 1942 r. Ruth została aresztowana przez norweska policję i tego samego dnia trafiła na statek towarowy SS Donau. Po przybyciu 1 grudnia do KL Auschwitz-Birkenau została od razu poprowadzona do komory gazowej.

Gunvor przechowała własną korespondencję z Ruth oraz pamiętniki pisane przez zmarłą przyjaciółkę w Wiedniu i w Oslo w latach 1933-1942. Norweska poetka podejmowała za życia próby opublikowania zapisków Ruth, ale bezskutecznie. Do publikacji doszło dopiero po śmierci Gunvor. Teksty zostały wydane w 2007 r. pod redakcją norweskiego poety Jana Erika Volda, wraz z listami pisanymi przez Ruth do Judith. Zapiski Ruth opowiadają o pogarszających się warunkach życia społeczności żydowskiej, są ponadto zapisem refleksji nad poczuciem izolacji, wyobcowania i problemem tożsamości. To wreszcie poruszające świadectwo historii młodej kobiety tęskniącej za rodziną. Czytelnicy i krytycy docenili zapiski Ruth jako dokument o wysokiej wartości artystycznej. W 2020 r. postać Ruth została upamiętniona w różnych miastach Norwegii.

Do koloru („An eine Farbe”)
Tłumaczenie z języka angielskiego: Piotr Zadworny

To jest opowieść o kolorze.
To jest opowieść o kolorze?

Żyd będzie krwawił, kiedy go uderzysz.
Schyli głowę w którąś stronę,
bojaźliwymi oczami spojrzy gdzieś indziej.
Otrze krew wierzchem dłoni.

Będzie szedł dalej nie odwracając się.
Będzie szedł dalej nie odwracając się.

Będzie na czerwono krwawił z rany, którą otworzysz
walcząc o ojczyznę
walcząc o wolność
walcząc o sprawiedliwość.

To nic więcej, jak czerwona kreska
biegnąca od serca
od serca albo z czoła,
która pokazuje, gdzie uderzyłeś.
Nikt nie pyta o martwego.
On sam milczy,
więc możesz czuć się bezpiecznie.

Na czerwono krwawi ten, który znajdzie swój spokój
podnosząc rękę na siebie samego.

Zmęczeni, szarzy mężczyźni i kobiety spadają
z ławek w małych parkach,
gdy krople kapią ze zmaltretowanych nadgarstków.
Nikt nie mówi, że jesteś odpowiedzialny za jego śmierć.

To była opowieść o kolorze.

Autorka pisanych po niemiecku listów i pamiętników opisujących doświadczenia wojenne w Austrii i Norwegii. Jej zapiski zostały odkryte w latach 90. i opublikowane w 2007 r.

Urodziła się 10 listopada 1920 r. w Wiedniu, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jej ojciec zajmował wysokie stanowisko w austriackiej służbie pocztowej i telegraficznej. Dzięki jego kontaktom udało się w 1939 r. znaleźć dla Ruth schronienie w Norwegii, gdzie bardzo szybko nauczyła się języka norweskiego. Tam poznała Gunvor Hofmo, przyszłą poetkę, z którą się zaprzyjaźniła. Była jedną z modelek norweskiego rzeźbiarza Gustava Vigelanda. Judith, siostra Ruth, zdołała uciec do Anglii. Siostry mimo odległości i trudnej sytuacji utrzymywały ze sobą kontakt, pisząc regularnie listy.

26 listopada 1942 r. Ruth została aresztowana przez norweska policję i tego samego dnia trafiła na statek towarowy SS Donau. Po przybyciu 1 grudnia do KL Auschwitz-Birkenau została od razu poprowadzona do komory gazowej.

Gunvor przechowała własną korespondencję z Ruth oraz pamiętniki pisane przez zmarłą przyjaciółkę w Wiedniu i w Oslo w latach 1933-1942. Norweska poetka podejmowała za życia próby opublikowania zapisków Ruth, ale bezskutecznie. Do publikacji doszło dopiero po śmierci Gunvor. Teksty zostały wydane w 2007 r. pod redakcją norweskiego poety Jana Erika Volda, wraz z listami pisanymi przez Ruth do Judith. Zapiski Ruth opowiadają o pogarszających się warunkach życia społeczności żydowskiej, są ponadto zapisem refleksji nad poczuciem izolacji, wyobcowania i problemem tożsamości. To wreszcie poruszające świadectwo historii młodej kobiety tęskniącej za rodziną. Czytelnicy i krytycy docenili zapiski Ruth jako dokument o wysokiej wartości artystycznej. W 2020 r. postać Ruth została upamiętniona w różnych miastach Norwegii.

10 XI 1920, Wiedeń — 1 XII 1942, KL Auschwitz-Birkenau

POWRÓT

PL  |  DE  |  ENG  |  UKR